'Hommage à Andrew Carnegie'
de man die alles weggaf…

<< terug | 1992 Lorenzo de' Medici | 1993 Octavian | 1994 Louis XIV | 1995 Prince Regent | 1996 Semiramis | 1997 Catharina II de Grote & Peter I de Grote | 1998 Alexander de Grote | 1999 Friedrich II de Grote | 2000 Karel de Grote | 2001 Marquise de Pompadour | 2002 Andrew Carnegie | 2003 Nicolaus Copernicus | 2004 J. Pierpont Morgan | 2005 Paus Julius II | 2006 Sir Henry Tate | 2007 Alexander Von Humboldt | 2008 Francois I |

     

Andrew Carnegie (I835 - 1919)
Andrew Carnegie was de belichaming van de Amerikaanse droom. Als zoon van arme Schotse immigranten schopte hij het zover dat hij uiteindelijk een kapitaal bijeenbracht waar Bill Gates alleen maar van kan dromen…

Zijn vader was een Schotse wever die door de komst van machinale weverijen werkloos werd en met zijn gezin naar Pittsburgh in Pennsylvania trok toen Andrew 12 jaar oud was. Daar trad Andrew in dienst van de spoorwegen waar hij een bliksemcarrière maakte: begonnen als telegrafist bereikte hij op zijn 24e al de directie. Daarnaast bleek hij bijzonder gehaaid te zijn in de handel in aandelen, zodat hij op zijn 30e grote rijkdom bereikt had. In de depressie van de jaren 1870 werd onroerendgoed goedkoop èn leidde de uitvinding van de Bessemer peer tot een verbetering van de staalfabricage. Carnegie kocht dus fabrieken op, concentreerde zich volledig op de staalproductie en slaagde erin de grootste speler op de Amerikaanse staalmarkt te worden. In 1901 verkocht hij zijn belang voor 480 miljoen dollar aan J.P. Morgan, een enorm bedrag voor die tijd. Daarna trok hij zich terug op zijn kasteel in het uiterste noorden van Schotland, Skibo Castle, dat hij al in 1898 had gekocht. Dit kasteel is nog steeds in bezit van een van zijn stichtingen die het exploiteert als "golfhotel" en conferentieoord. Het is de laatste jaren nog wat meer in trek nadat Madonna daar getrouwd is…

Het eind van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw was de tijd van tycoons. Grote ondernemingen werden geleid door mannen met nog grotere ego's; Carnegie is daarvan een goed voorbeeld, Rockefeller en Ford ook. Mannen met visie die geen tegenspraak duldden. Andrew Carnegie echter vergat zijn armoedige afkomst niet en was er heilig van overtuigd dat de rijken de morele plicht hadden hun nek uit te steken voor "de gewone man in de straat". De twaalfurendag, die toen normaal was in de industrie, vond hij onmenselijk. Hij was de eerste in Pittsburgh die de achturendag en het drieploegenstelsel instelde. Bovendien was hij de eerste die een pensioenfonds stichtte voor zijn werknemers en de glijdende loonschaal instelde. Maar dat niet alleen, met zijn vermogen ondersteunde hij vele wetenschappers uit zijn tijd, o.m. Marie Curie en Robert Koch. Blijvende verbeteringen konden volgens Carnegie's overtuiging slechts tot stand worden gebracht door meer kennis en ontwikkeling te verspreiden onder de massa. Zelf had hij vrijwel al zijn kennis opgedaan in de openbare bibliotheken van Pittsburgh. Een van zijn eerste projecten was dan ook het stichten van openbare bibliotheken (ter indicatie: zo'n 2811 bibliotheken werden er geopend in Engelstalige landen…). Daarnaast ondersteunde hij ook de muziek en kunst. Liefhebbers van muziek verbinden zijn naam onmiddellijk aan de Carnegie Hall, de wereldberoemde concertzaal in New York, die hij in 1891 heeft laten bouwen. Maar ook had hij oog voor nieuwe kunstvormen zoals "Art Nouveau", die in de dagen van Andrew Carnegie haar hoogtepunt beleefde, "een mens leeft immers niet van brood alleen"…

Een kunstwerk geïnspireerd door de Art Nouveau
klik hier voor een grotere afbeelding ca 90 kb...Het is daarom niet zo verwonderlijk dat deze Montblanc limited edition, opgedragen aan Andrew Carnegie, in alle finesse als het ware gedragen wordt door de Art Nouveau. De houder en dop zijn beide voorzien van een fraaie opengewerkte mantel. De gevleugelde vrouwengestalte op de clip is kenmerkend voor die periode. De 18 kt gerhodineerde penpunt is fijn gegraveerd met een goudgekleurd leliemotief, een van de belangrijke kenmerken van de Art Nouveau.

Zoals bij alle voorgaande edities in deze reeks zijn er ook nu weer twee varianten beschikbaar, kortweg de 4810 en de 888. Bij de 4810-reeks bestaat het basismateriaal uit zwart edelhars en zijn mantel en clip vervaardigd uit zilver. Bij de 888 is de basis van de dop en houder omgeven door een laagje ivoorwit parelmoer. Hieromheen zit de opengewerkte mantel van 18 kt witgoud. De zespuntige witte ster is bij de 888 ook van parelmoer.Bij beide edities vindt men in de zilveren mantel op de dop het unieke oplagenummer ingegraveerd.

Tenslotte
klik voor een grotere afbeeldingCarnegies gehele fortuin van $ 350.000.000 - toentertijd een onvoorstelbaar bedrag - vloeide na zijn dood naar zijn kunst- en cultuurstichtingen. Maar ook internationale vredebevorderende projecten kregen zijn warme aandacht. Met een cheque van anderhalf miljoen dollar maakte Carnegie de bouw van het Vredespaleis mogelijk. Het is de zetel van het Internationaal gerechtshof. Toen Carnegie zijn schenking deed, stond hem een stijlvol, eenvoudig gebouw voor ogen. Tot zijn ergernis verrees een pompeus bouwwerk … De Carnegie-Stichting is eigenares van het Vredespaleis.

Als een eerbetoon aan opmerkelijke begunstigers uit het verleden onthult Montblanc sinds 1992 jaarlijks een Limited Edition Patron of Art-vulpen. Het uitbrengen daarvan sluit prachtig aan bij een uniek cultureel sponsorprogramma; 'de Montblanc Arts Patronage Award.' Deze internationale prijs wordt sinds I992 in 10 landen toegekend als hulde aan de hedendaagse begunstigers van de schone kunsten. Het prijzengeld van € 15.000 wordt door de prijswinnaars doorgegeven aan een cultureel project naar keuze. Bovendien ontvangen de winnaars zelf een speciale uitgave van de actuele Limited Edition Patron of Art 888.

Prijzen: Limited edition 4810 check prijs en beschikbaarheid
Limited edition 888 check prijs en beschikbaarheid

 

Wie schatrijk doodgaat, sterft eerloos en in schande, Andrew Carnegie.

Deze pagina is het laatst gewijzigd op 12-03-2011
Alle teksten en foto's Copyright © 2001-2011 Paul Rutte - alle rechten voorbehouden -